W roku szkolnym 2012/2013 uczniowie SAG i SAL uczestniczą w dwóch programach Uniwersytetu Gdańskiego: "Poznaj pracę biologa" oraz "Zaproś naukowca do szkoły".
18.06.2013: Podwodne ogrody czyli roślinność polskich jezior – wykład w ramach programu „Zaproś naukowca do szkoły”
18 czerwca w naszej szkole odbył się wykład dra Krzysztofa Banasia. Pan Doktor opowiedział naszym uczniom o rodzajach jezior i gatunkach roślin w nich bytujących. Na przykład jeziora lobeliowe wzięły swoją nazwę stąd, że występuje w nich lobelia jeziorna (Lobelia dortmanna). W takim jeziorze powinny też występować: poryblin jeziorny oraz wywłócznik skrętoległy. Można też w nich spotkać grążela żółtego oraz grzybienia białego, czyli tzw. nenufara inaczej nazywanego lilią wodną. Jeziora lobeliowe można spotkać w Borach Tucholskich. Na zakończenie każdy mógł wziąć ulotki i zakładki do książek ze zdjęciami przedstawiającymi omawiane gatunki roślin.
Hanna Ćwikałowska-Grudzińska
(19.06.2013)
13.06.2013: Stawonogi – sprzymierzeńcy czy wrogowie? – wykład w ramach programu "Zaproś naukowca do szkoły"
Dnia 13 czerwca gościliśmy w naszej szkole Panią dr hab. Joannę Izdebską. Wygłosiła dla nas wykład pt. „Stawonogi – sprzymierzeńcy czy wrogowie?”. Na początku przedstawiła kilka informacji dotyczących wszystkich stawonogów. Ciekawa jest liczba znanych gatunków stawonogów wynosząca około milion. Przypuszcza się, że tych jeszcze nie znanych jest dużo więcej. Pozostałych gatunków wszystkich organizmów żywych jest mniej niż milion, a zatem stawonogi to większość gatunków żyjących na ziemi. Pani Doktor opowiedziała o systematyce stawonogów, a każdą przedstawianą grupę obrazowała zdjęciami. Dowiedzieliśmy się, jak różne znaczenie mogą odgrywać dla nas stawonogi. Wykład był bardzo interesujący. Pani dr Izdebska jest prawdziwą pasjonatką tej grupy zwierząt.
galerii zdjęć wkrótce
Oliwia Pleszewska, Hanna Ćwikałowska-Grudzińska
(19.06.2013)
11.06.2013: Embriologia eksperymentalna – co można badać i tworzyć w kulturach in vitro organów płciowych roślin – warsztaty w ramach programu Poznaj pracę biologa
Dnia 11.06.2013 r. Sopockie Autonomiczne Gimnazjum wyszło na Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego na warsztaty pt. „Embriologia eksperymentalna – co można badać i tworzyć w kulturach in vitro organów płciowych roślin”. Najpierw Pani doktor Joanna Rojek przedstawiła nam prezentację na temat rozmnażania wśród roślin oraz sposobów sztucznego rozmnażania roślin. Po prezentacji przeszliśmy do części praktycznej, gdzie mieliśmy okazję sami poczuć się jak biolodzy. Mieliśmy przygotować zarodki roślin do hodowania w warunkach in vitro. Bardzo podobało mi się wyjście i mam nadzieję, że będę jeszcze na wielu innych warsztatach.
Zapraszamy do galerii zdjęć
Szymon Biłanicz, Hanna Ćwikałowska-Grudzińska
(14. 06. 2013)
18.04.2013: Archeobotanika na tropach przeszłości - wykład w ramach programu "Zaproś naukowca do szkoły"
Dnia 18 kwietnia w naszej szkole odbył się wykład pt. „Rośliny w kuchni dawnych Gdańszczan – archeobotanika na tropach przeszłości”, który poprowadziła dr hab. Monika Badura z Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego. Na początku dowiedzieliśmy się o naukach, dzięki którym możemy dowiedzieć się o tym, co jedli dawni Gdańszczanie – archeobotanice i paleontologii. Z prezentacji dowiedzieliśmy się również, jakie towary były najchętniej sprowadzane do Gdańska. Gdańszczanie bardzo chętnie jedli różnego rodzaju rośliny i owoce z Ameryki Południowej, jabłka, gruszki i inne. Wszystkie informacje na temat odżywiania się Gdańszczan są potwierdzone wykopaliskami prowadzonymi na terenie Starego Miasta Gdańska oraz dokumentami i kronikami z minionych lat.
Bardzo podobał mi się ten wykład i mam nadzieję, że będę miał okazję być także na innych.
Szymon Biłanicz, Hanna Ćwikałowska-Grudzińska
(22.04.2013)
9.04.2013: Wpływ klimatu na ptaki – wykład w ramach programu „Zaproś naukowca do szkoły”
9 kwietnia 2013r. w naszej szkole gościliśmy dra hab., prof. UG Dariusza Jakubasa z Katedry Ekologii i Zoologii Kręgowców Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego, który wygłosił dla nas wykład pt. „Wpływ klimatu na ptaki”. Głównym tematem były zjawiska fenologiczne ptaków w zależności od różnych warunków środowiskowych. Dowiedzieliśmy się, jakie mogą być konsekwencje zbyt wczesnego lub zbyt późnego przylotu na miejsca lęgowe. Ciekawym tematem poruszonym na wykładzie były: ptaki podwyższonego ryzyka, które aby przeżyć muszą mieć stały i konkretny dostęp do danego czynnika środowiskowego. Na samym końcu Pan Profesor opowiedział nam o projekcie badań nad alczykiem (Alle Alle), najmniejszym ptakiem morskim na świecie, który przyczynia się do poprawy jakości gleby w swoim środowisku.
Mimo teoretycznie prostego tematu, wykład okazał się być dla nas niezwykle interesujący i stał się dla nas źródłem poznania nowej wiedzy biologicznej.
Paweł Nowaczyk, Hanna Ćwikałowska-Grudzińska
(12.04.2013)
19.03.2013: Hydrozagadka, czyli co się dzieje z wodą w roślinie – warsztaty w ramach programu "Poznaj pracę biologa"
Dnia 19 marca uczestniczyliśmy w warsztatach odbywających się na Wydziale Biologii Uniwersytetu Gdańskiego w Katedrze Fizjologii i Biotechnologii Roślin. Nosiły tytuł: „Hydrozagadka, czyli co się dzieje z wodą w roślinie?”. Warsztaty rozpoczęliśmy krótką prezentacją, która wprowadziła nas w zagadnienia związane z wodą w roślinach. Dowiedzieliśmy się np. że w roślinach woda występuje jakby w trzech rodzajach (w zależności od jej przeznaczenia). Oprócz tego dowiedzieliśmy się o wielu organach komórki roślinnej, które umożliwiają pobór i odparowywanie wody. Przypomnieliśmy sobie także przebieg procesów dyfuzji i osmozy.
W drugiej części zajęć przeszliśmy do sali laboratoryjnej, gdzie przeprowadzaliśmy wiele doświadczeń związanych z gospodarką wodną komórek i tkanek roślinnych. Dla mnie najciekawszym doświadczeniem było sprawdzenie przepuszczalności błony plazmatycznej korzenia buraka, na podstawie wrzucania go do różnych odczynników i sprawdzania, jak się w nich zachowuje (ile wydziela czerwonego barwnika: betaniny). Kolejną obserwacją było sprawdzanie zachowania skórki cebuli pod wpływem działania substancji chemicznej, która powoduje zmiany osmotyczne w komórce. W jeszcze innym doświadczeniu zobaczyliśmy na własne oczy jak powstają komórki Traubego z udziałem tak zwanego ogródka chemicznego. Na samym końcu przeprowadziliśmy test, który polegał na mierzeniu szybkości pobierania wody przez roślinę iglastą na podstawie takich parametrów jak: światło i wiatr.
Podsumowując, uważam, że warsztaty były naprawdę udane i warto było w nich brać udział.
Zapraszamy do galerii zdjęć.
Paweł Nowaczyk, Hanna Ćwikałowska (25.03.2013)
12.03.2013: Nauki biomedyczne a etyka – warsztaty w ramach programu "Poznaj pracę biologa"
Dnia 12 marca uczniowie Sopockiego Autonomicznego Gimnazjum oraz Liceum udali się na Uniwersytet Gdański, aby uczestniczyć w warsztatach biologicznych pt: ,,Nauki biomedyczne a etyka. Moralne konsekwencje rewolucji terapeutycznej”.
Ogólnie rzecz biorąc bioetyka zajmuje się powiązaniem biologii i systemu wartości ludzi. Jest to np. relacja pacjent-lekarz. Wykład, który poprzedził dyskusję głównie skupiał się na problemach bioetycznych, takich jak terapie lekowe. Obecnie nastąpił koniec poznania natury, a zaczęła się jej manipulacja i modyfikacja. Został nam przedstawiony ,,dylemat wagonika”. Polega on na wyborze między uratowaniem jednego lub pięciu ludzi, których ma zabić pociąg. Kolejną rzeczą było przedstawienie sylwetki Edwarda Jennera, który zaszczepił materiałem zakaźnym krowianki ośmioletniego Jamesa Phippsa. Podał mu również szczepionkę przeciwko zwykłej ospie. Chłopiec nie zachorował na ospę prawdziwą, gdyż uzyskał już odporność z pierwszej szczepionki. Kolejny przypadek dotyczył Ludwika Pasteura, który zaszczepił człowieka chorego na wściekliznę.
Następne przypadki dotyczyły zażywania leków. Kobiety w ciąży zażywały lek, który powodował uszkodzenie płodu, a w wyniku tego urodzenie dziecka z wrodzonymi wadami, np. brak kończyn. Firma produkująca ten lek przeprosiła pacjentów po 50 latach. Dowiedzieliśmy się, jakie są etapy wprowadzania leku na rynek, które łącznie trwają 12 lat. Został również poruszony temat związku polityki i leków na przykładzie szczepionki przeciw świńskiej grypie w USA oraz leku łagodzącego reumatyzm.
Kolejną rzeczą było obejrzenie wypowiedzi różnych ludzi, np. profesorów na temat dostępności leków na świecie. Okazało się, że zaledwie 10% ludzkości ma swobodny dostęp do leków. Mówiliśmy również o lekach na choroby sieroce, np. mukowiscydozę i hemofilię.
Ostatnią rzeczą było przeprowadzenie dyskusji w dwóch grupach na powyższe tematy. Mieliśmy ocenić, czy zgadzamy się z różnymi zdaniami, które były wydrukowane na kartkach. Niektóre opinie między grupami były różne, zatem musieliśmy wspólnie dojść do porozumienia.
Myślę, że zajęcia były interesujące, gdyż poruszały nie tylko kwestie biologii, ale również etyki, a dzięki dyskusji mogliśmy poznać zdanie innych na tematy zawarte w prezentacji.
Zapraszamy do galerii zdjęć.
Ligia Panasiak, Hanna Ćwikałowska (14.03.2013)
22.01.2013: Głęboka Stymulacja Mózgu
Dnia 22 stycznia uczestniczyliśmy w warsztatach biologicznych w Katedrze Fizjologii Zwierząt i Człowieka Uniwersytetu Gdańskiego na temat Głębokiej Stymulacji Mózgu (DBS). Zajęcia prowadziła mgr Karolina Plucińska. Na początku wysłuchaliśmy wykładu, z którego mogliśmy dowiedzieć się wielu ciekawych informacji. Jedną z nich było wyjaśnienie, jak stymulacja mózgu wpływa na różnego rodzaju choroby, takie jak choroba Parkinsona, czy inne związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem mózgu. Dowiedzieliśmy się również dużo na temat dopaminy – związku chemicznego, który powoduje tzw. „uczucie przyjemności organizmu”. Jest on o tyle niebezpieczny, że łatwo można się od niego uzależnić (jego wydzielenie wywołuje wielu narkotyków i tytoń).
Kolejną częścią warsztatów były zajęcia praktyczne. W specjalnie przygotowanym pomieszczeniu poznaliśmy wiele czynności, które trzeba wykonać, aby zbudować układ sterujący mózgiem. Podzieleni na grypy mieliśmy wyznaczone kilka czynności do zrobienia. Były to kolejno: lutowanie drutów z elektrodami podłączanymi bezpośrednio do mózgu, obudowywanie żelem drugiej części elektrody umieszczonej w mózgu, ustanawianie położenia struktur w mózgu szczura i wiele innych.
Uważam, że warsztaty były naprawdę ciekawe i cieszę się, że mogłem w nich uczestniczyć.
Zapraszam do galerii zdjęć
Paweł Nowaczyk
(22.01.2013)
10.01.2013: Testy behawioralne u zwierząt
W ramach programu "Poznaj pracę biologa" we czwartek grupa chętnych uczniów uczestniczyła w warsztatach biologicznych w Katedrze Fizjologii Człowieka i Zwierząt Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego, na których zapoznali się z testami behawioralnymi stosowanymi w badaniach neurobiologicznych. Zajęcia prowadzili studenci z koła naukowego działającego "Homunculus". W czasie warsztatów uczniowie przeprowadzili pod okiem studentów następujące testy na szczurach: test nowości, test otwartego pola, test jasnego-ciemnego pomieszczenia, test uniesionego labiryntu krzyżowego, test labiryntu oraz test warunkowanej preferencji miejsca. Zajęcia trwały dość długo,a uczniowie wykazali się dużą cierpliwością i zaangażowaniem.
Zapraszam do galerii zdjęć - Hanna Ćwikałowska
20.12.2012: Odkrywanie tajemnic partnerów porostowych
Dnia 20.12.2012 mieliśmy możliwość obejrzenia prezentacji o tajemnicach partnerów porostów: glonu i grzyba, którą przedstawiła nam pani dr Beata Guzow-Krzewieńska z Katedry Biologii Molekularnej Uniwersytetu Gdańskiego. Pierwszym punktem, który został nam zaprezentowany była historia i budowa plech porostów: plecha heteromeryczna ma układ warstwowy, a homeomeryczna posiada komórki fotobionta (glonu) wymieszane z mikobiontem czyli grzybem. Pani Doktor zaprezentowała nam wiele różnych form, które nie są znane uczniom w gimnazjum. Podczas kolejnego etapu prezentacji Pani Doktor udowodniła nam, że nie zawsze 1+1=2, ponieważ glon i grzyb razem tworzą jeden organizm. Tworzenie tego organizmu nosi nazwę lichenizacji. Porosty o plesze skorupiastej przyrastają o 0,5mm rocznie, a o plesze listkowatej o 3mm rocznie, a zatem jest to tempo bardzo wolne. Porosty zazwyczaj mają po kilka do kilkunastu lat, ale zdarzają się takie, co mają po 100 lat. Najstarsze bywają porosty o plechach skorupiastych, mogą mieć nawet 5000 lat!! Porosty rozmnażają się poprzez specjalne soredia i izydia czyli fragmenty plechy. Mogą żyć nawet na szkle i karoserii. Ciekawostką było to, że człowiekowi znane jest około 13500-17000 gatunków porostów. Na koniec pani Beata opowiedziała nam, a także zadziwiła nas znaczeniem porostów. Porosty żyjące na skałach (czyli epility) chronią je przed erozją, ponadto wykazują działanie antybakteryjne i antywirusowe. Znajdują zastosowanie w przemyśle kosmetycznym i florystyce. Niektóre nawet służą ptakom do budowy gniazd. Na zakończenie, Pani Doktor opowiedziała o różnego rodzaju testach molekularnych.
Wykład, choć należał do trudnych, podobał się uczniom, ponieważ wynieśli z niego wiele nowych informacji.
galeria zdjęć
Filip Bałdyga, Hanna Ćwikałowska
(20.12.2012)
25.10.2012: I wśród roślin są drapieżcy
Autorem wykładu, który odbył się 25 października na temat roślin mięsożernych był dr Krzysztof Gos z Uniwersytetu Gdańskiego. Wykład odbył się w ramach programu „Zaproś naukowca do szkoły”. Słuchaliśmy wraz z innymi uczniami o sposobie odżywiania, warunkach życia, hodowli, specjalistycznych pułapkach używanych przez wiele gatunków tych roślin. Przykładami ich są: dzbanecznik, rosiczka, muchołówka, aldrowanda, rosolistnik, Triphyophyllum, darlingtonia, kapturnica, heliamfora, byblis, pływacz, tłustosz. Najbardziej zaciekawiły mnie rosiczki, najbardziej popularne rośliny owadożerne. Rosiczki występują prawie na całym świecie prócz Antarktydy. Upodobały sobie w szczególności gleby kwaśne z niedoborem azotu, pierwiastka kluczowego dla wzrostu i rozwoju. Aby zrekompensować ten stan musiały wykształcić mechanizm zdobywania tego cennego składnika. Przekształciły liście w sprawinie działającą pułapkę. Na szczytach liści znajdują się specyficzne czułki ,wabiki na owady. Na czułkach znajdują się krople cieczy przypominającej słodki sok kwiatowy. Dodatkowo przyciąga jej czerwona barwa. W momencie gdy owad usiądzie na roślinie, ta wydziela substancje, które unieruchamiają go. Liść dość sprawnie zamyka się. Owad jest oblewany rozkładającym go kwasem mrówkowym. Strawione substancje mineralne są wchłaniane, zaś resztki zostają rozwiane przez wiatr po otwarciu liścia. W ten sposób roślina zdobywa jakże cenny azot. Dzbanecznik jest rośliną występującą w Azji południowo-wschodniej. Liść dzbanecznika jest przekształcony w charakterystyczny pojemnik z wieczkiem . Jest to kolejna misterna pułapka na owady. Zachęcony barwą liścia owad z chęcią wchodzi do jego wnętrza, gdzie szybko i sprawnie zostaje unieruchomiony i rozłożony przez enzymy proteolityczne. Wieczko blokuje drogę ucieczki, zaś składniki mineralne rozłożonego zwierzęcia zostają wchłonięte przez roślinę. Ważną częścią prelekcji był opis prawidłowej hodowli roślin mięsożernych. Aby przygotować się do hodowli tych roślin należy przygotować odpowiednie podłoże. Gleba powinna mieć pH lekko kwaśne 5-6, najlepiej aby podłożem był torf. Kolejną istotną sprawą jest podlewanie. Woda wodociągowa nie nadaje się do tego. Można stosować wodę przygotowaną lub filtrowaną jednakże najlepszą jest woda destylowana (pozbawiona wszelkich minerałów rozpuszczalnych w wodzie). Istotnym faktem jest samo odżywianie przez właściciela rośliny. Zazwyczaj nie powinno się dokarmiać rośliny mięsem gdyż zazwyczaj potrzebuje ona bardzo małe ilości pokarmu owadziego raz na długi okres czasu. Warto zaznaczyć, że w przypadku gdy w środowisku mieszkalnym nie znajdują się żywe owady które nasza roślinka może upolować możemy zrobić to za nią i karmić ją zabitą muchą.
Wykład o roślinach mięsożernych był bardzo interesujący i pozwolił mi głębiej zrozumieć temat, który w programie szkoły gimnazjalnej jest zazwyczaj mało istotny. Opowieść o hodowli zachęciła mnie do zakupu sprzętu i roślinki bym mógł na własne oczy podziwiać to jakże ciekawe zjawisko przyrodnicze.
Zapraszam do galerii zdjęć -
Kulpa Andrzej
(25.2010.2012)